แนะนำหนังสือ/ชุดโจทย์เทะสึจิหมากล้อม 11 เล่ม! คัดเล่มมาตรฐานตามระดับฝีมือ
ถ้าลังเลว่าจะเลือกหนังสือเทะสึจิหมากล้อมเล่มไหนดี เล่มแรกขอแนะนำ โจ ชิคุน กับหนังสือ 「ひと目の手筋」
ทางลัดสู่การพัฒนาคือ เลือกหนังสือที่ “ง่ายกว่าฝีมือของตัวเองเล็กน้อย” แล้วทำซ้ำจน “แก้ได้ในพริบตา”
บทความนี้จะเน้นหนังสือเทะสึจิมาตรฐาน 11 เล่ม พร้อมแนะนำเนื้อหาต่อไปนี้
- หนังสือเทะสึจิแนะนำ 11 เล่ม แบ่งเป็น ระดับเริ่มต้น〜ต้น, ระดับกลาง〜คิวดั้งแรก, และแบบพจนานุกรม
- 4 จุดสำคัญในการเลือก 1 เล่มที่เหมาะกับตัวเอง
- วิธีใช้หนังสือที่ซื้อมาให้ต่อยอดเป็นการพัฒนา
[toc]
แนะนำชุดโจทย์/หนังสือเทะสึจิหมากล้อม 11 เล่ม【ตารางรวม】
| ชื่อหนังสือ | ผู้เขียน/ผู้ดูแล | ประเภท | ระดับฝีมือโดยประมาณ | จุดเด่น |
|---|---|---|---|---|
| 世界一やさしい手筋と詰碁 スラスラ解ける318題 | มันนะมิ คานะ | ชุดโจทย์ | เริ่มต้น | รวมเทะสึจิ 154 ข้อ + โจทย์ชีวิต-ตาย 164 ข้อในเล่มเดียว |
| 囲碁手筋 基本のキ(全2冊) | โยชิฮาระ ยุคาริ・หวัง เว่ยเหริน | อธิบาย+โจทย์ | ต้น〜ต้น-กลาง | เรียนรู้ “ทำไมต้องเดินแบบนั้น” ด้วยโจทย์แบบเลือก 2 ตัวเลือก |
| やさしい囲碁トレーニング 新版 手筋の基本 | ทาคาโอะ ชินจิ | อธิบาย+โจทย์ | เริ่มต้น〜คิวดั้งแรก | ค่อย ๆ ไต่ระดับตั้งแต่พื้นฐานมากไปจนถึงประยุกต์ |
| ひと目の手筋 やさしい問題を反復練習 | โจ ชิคุน | ชุดโจทย์ | เริ่มต้น〜ต้น | เล่มคลาสสิก: ทำซ้ำ 167 ข้อง่าย ๆ เพื่อจำรูปแบบ |
| ひと目の手筋 レベルアップ編 | โจ ชิคุน | ชุดโจทย์ | กลาง〜คิวดั้งแรก | ภาคต่อของ 「ひと目の手筋」 รวม 180 ข้อ |
| 実戦ですぐに使える手筋 戦略的囲碁トレーニング150選 | ยามาชิตะ เคย์โกะ | ชุดโจทย์ | ต้น〜สูง | 150 ข้อที่ความยากค่อย ๆ เพิ่ม |
| 決定版!囲碁・初段を目指す手筋問題集 | สึรุยามะ อัตสึชิ・หลิน ฮั่นเจี๋ย | ชุดโจทย์ | กลาง〜คิวดั้งแรก | 200 รูปแบบเทะสึจิที่เจอบ่อยในเกมจริง |
| 令和版 初段合格の手筋150題 | นิฮงคิอิน | ชุดโจทย์ | กลาง〜คิวดั้งแรก | ฉบับปรับปรุงใหม่ทั้งหมด ตีพิมพ์ปี 2025 |
| 趙治勲の囲碁手筋ハンドブック | โจ ชิคุน | ชุดโจทย์ | ต้น〜กลาง | รวมรูปแบบที่ออกในเกมจริง เช่น ระหว่างโจเซกิ |
| 基本手筋事典 新版 | ยามาชิตะ เคย์โกะ | พจนานุกรม | ต้น〜มีดั้ง | แบ่ง 22 หมวด รวมตัวอย่าง 527 ข้อ |
| 囲碁手筋大事典/問題集 囲碁手筋大事典 | อิชิดะ โยชิโอะ | พจนานุกรม・ชุดโจทย์ | ต้น〜กลาง | จัดหมวดเทะสึจิตามการใช้งาน และมีฉบับทำเป็นโจทย์ |
ระดับฝีมือโดยประมาณเป็นเพียงเกณฑ์อ้างอิงจากคำโปรยของสำนักพิมพ์และเนื้อหาในหนังสือ
ต่อไปจะอธิบายทีละเล่มตามระดับฝีมือ
【เริ่มต้น〜ต้น】แนะนำชุดโจทย์/หนังสือเทะสึจิหมากล้อม 4 เล่ม
สำหรับคนที่เพิ่งจำกติกาได้จนถึงผู้เล่นระดับต้น เหมาะกับ 4 เล่มต่อไปนี้ที่เน้นโจทย์ง่าย ๆ
ทุกเล่มเป็นหนังสือที่เริ่มเรียนได้จากเทะสึจิพื้นฐาน เช่น “จับกินหิน” “เชื่อมต่อ”
ทั้งนี้ ระดับฝีมือที่ระบุเป็นเพียงแนวทางเท่านั้น
世界一やさしい手筋と詰碁 スラスラ解ける318題(マイナビ出版)
สำหรับผู้เริ่มต้นที่อยากเริ่มทั้งเทะสึจิและโจทย์ชีวิต-ตายในเล่มเดียว หนังสือนี้เหมาะมาก
ตามคำโปรยของสำนักพิมพ์ที่ว่า “จำกติกาได้แล้ว ก็เล่มนี้เลย!” หนังสือเล่มนี้ทำมาเพื่อคนที่เพิ่งเริ่มเล่นหมากล้อม
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | มันนะมิ คานะ |
| สำนักพิมพ์ | Mainichi Communications (ปัจจุบันคือ Mynavi Publishing) |
| ปีที่พิมพ์ | 2009 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ (เทะสึจิ 154 ข้อ・โจทย์ชีวิต-ตาย 164 ข้อ) |
เทะสึจิคือเทคนิคในการจับกินหิน ส่วนโจทย์ชีวิต-ตายคือโจทย์อ่านการเป็น-ตายของกลุ่มหิน
มันนะมิ คานะ 4 ดั้ง (ในขณะตีพิมพ์) อธิบายสองหัวข้อที่มือใหม่มักสะดุด ตั้งแต่พื้นฐาน
จำนวนโจทย์รวม 318 ข้อ
เพราะเป็นโจทย์ง่าย ๆ ที่แก้ต่อเนื่องได้ จึงเดินหน้าได้พร้อมสะสมความรู้สึกว่า “แก้ได้!” ไปเรื่อย ๆ
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - ผู้เริ่มต้นที่เพิ่งจำกติกาได้ - คนที่อยากเริ่มทั้งเทะสึจิและโจทย์ชีวิต-ตายพร้อมกัน
ดู 『世界一やさしい手筋と詰碁 スラスラ解ける318題』⇒
囲碁手筋 基本のキ(マイナビ出版)
ไม่ใช่แค่จำคำตอบ แต่อยากเข้าใจว่า “ทำไมต้องเดินแบบนั้น” ซีรีส์นี้เหมาะมาก
เป็นหนังสือ 2 เล่มที่ฝึกแนวคิดของเทะสึจิด้วยการเทียบโจทย์แบบเลือก 2 ตัวเลือก
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | โยชิฮาระ ยุคาริ・หวัง เว่ยเหริน |
| สำนักพิมพ์ | Mynavi Publishing (Igojin Books) |
| ปีที่พิมพ์ | 「正しい攻め方守り方」ก.ค. 2015/「相手の弱点を見抜く方法」ม.ค. 2016 |
| ประเภท | อธิบาย+โจทย์ |
ผู้เขียนคือ โยชิฮาระ ยุคาริ 6 ดั้ง และหวัง เว่ยเหริน 5 ดั้ง ซึ่งมีชื่อเสียงและผลงานด้านการสอนผู้เริ่มต้น
เล่มแรก 「正しい攻め方守り方」 มีธีมเป็นการต่อสู้ระยะประชิดที่หินปะทะกัน
ครอบคลุม 5 หัวข้อ เช่น “จะอาเตะจากฝั่งไหน” “จะกันหรือจะตัด” โดยทุกข้อเป็นโจทย์แบบ A/B
เพราะนำโจทย์ที่คล้ายกันมาเป็นชุดให้เทียบกัน จึงเห็นเหตุผลว่าทำไมคำตอบถึงเปลี่ยนไปตามรูปทรง
เล่มที่สอง 「相手の弱点を見抜く方法」 เป็นการฝึกลงโทษจุดอ่อนของคู่ต่อสู้ในสถานการณ์ท้ายเกมที่ดาเมะเริ่มอัดแน่น
เริ่มจากเรียน “7 รูปทรง” ที่มักกลายเป็นจุดอ่อนในบทนำ แล้วค่อยไปทำโจทย์
ลำดับการอ่าน แนะนำให้อ่านเล่มที่สำนักพิมพ์จัดว่าเหมาะกับระดับต้นอย่าง 「正しい攻め方守り方」 ก่อน แล้วค่อยอ่านเล่มสำหรับต้น-กลางอย่าง 「相手の弱点を見抜く方法」
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - ไม่อยากแค่จำคำตอบ แต่อยากเข้าใจว่า “ทำไมต้องเดินแบบนั้น” - คนที่พอเข้าปะทะระยะประชิดแล้วมักโดนจับกินหินตลอด
やさしい囲碁トレーニング 新版 手筋の基本(池田書店)
เหมาะสำหรับคนที่อยากเรียนเทะสึจิแบบไต่ระดับในเล่มเดียว ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงคิวดั้งแรก
สำนักพิมพ์แนะนำว่า “เหมาะสำหรับตั้งแต่มือใหม่จนถึงผู้เล่นคิวดั้งแรก”
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้ดูแล | ทาคาโอะ ชินจิ |
| สำนักพิมพ์ | Ikeda Shoten |
| ปีที่พิมพ์ | ก.พ. 2022 (ฉบับเก่าตีพิมพ์ปี 2014) |
| ประเภท | อธิบาย+โจทย์ |
ผู้ดูแลคือ ทาคาโอะ ชินจิ 9 ดั้ง ผู้เคยคว้าแชมป์เมจินและฮนอินโบ
หนังสือแบ่งเป็น 4 ภาค: “ภาคเริ่มต้นมาก” “ภาคพื้นฐาน” “ภาคสเต็ปอัป” “ภาคประยุกต์” ทำให้ค่อย ๆ เดินจากโจทย์ง่ายไปสู่การประยุกต์ได้
ฉบับใหม่เพิ่มโจทย์จากฉบับเก่า 48 ข้อ และเพิ่มเนื้อหาที่ใช้ได้จริง เช่น “ตัดขาด” “ก่อกวนพื้นที่” “เชื่อมต่อ” “การแข่งจับกิน (เซเมไอ)” เป็นต้น
ไม่ใช่มีแต่โจทย์ แต่ยังมีคำอธิบายเคล็ดลับของเทะสึจิด้วย
ใช้ได้ยาวตั้งแต่เริ่มต้นถึงคิวดั้งแรก จึงเหมาะกับคนที่อยากปูพื้นฐานให้แน่นด้วยเล่มเดียว
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - อยากไต่ระดับในเล่มเดียว ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงคิวดั้งแรก - อยากอ่านคำอธิบายไปด้วยเพื่อจับเคล็ดลับเทะสึจิ
ひと目の手筋 やさしい問題を反復練習(MYCOM囲碁文庫)
ชุดโจทย์จากซีรีส์ยอดนิยม “ひと目”
เมื่อเทียบกับเล่มก่อน ๆ จะยากขึ้นเล็กน้อย แต่เพราะอัดแน่นด้วยเทะสึจิที่ใช้ได้จริง จึงเป็นเล่มที่อยากทำซ้ำหลายรอบ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | โจ ชิคุน |
| สำนักพิมพ์ | Mainichi Communications (ปัจจุบันคือ Mynavi Publishing) |
| ปีที่พิมพ์ | มิ.ย. 2003 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ (รวม 167 ข้อ) |
ผู้เขียนคือ โจ ชิคุน เมจินกิตติมศักดิ์ ผู้ครองตำแหน่งฮนอินโบรุ่นที่ 25
หนังสือเล่มนี้เรียบเรียงจากแนวคิดของผู้เขียนว่า “สำหรับผู้เล่นคิว การแก้โจทย์ง่าย ๆ จำนวนมาก เป็นทางลัดสู่การพัฒนา มากกว่าการใช้เวลานานกับโจทย์ยาก ๆ”
โครงสร้างเป็น 4 บท ไล่จาก “เทะสึจิที่เห็นแล้วเข้าใจง่ายในพริบตา” ไปสู่ “เทะสึจิที่ยากขึ้นเล็กน้อยในพริบตา” และช่วงท้ายยังมีเทะสึจิพลิกเกมด้วย
เพราะเป็นขนาดพ็อกเก็ตบุ๊ก จึงเปิดทำได้ง่ายระหว่างเดินทางหรือพักเบรก
มีฉบับอีบุ๊กด้วย จึงเหมาะกับคนที่อยากทำบนสมาร์ตโฟน
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - คนที่เริ่มทำหนังสือเทะสึจิเป็นครั้งแรก - คนที่อยากทำโจทย์จำนวนมากแบบจังหวะลื่น ๆ มากกว่านั่งคิดนาน ๆ ต่อข้อ
【กลาง〜คิวดั้งแรก】แนะนำชุดโจทย์/หนังสือเทะสึจิหมากล้อม 5 เล่ม
สำหรับผู้เล่นระดับกลางที่ “รู้เทะสึจิพื้นฐานแต่เอาไปใช้ในเกมจริงไม่ได้” หรือคนที่ตั้งเป้าคิวดั้งแรก แนะนำ 5 เล่มต่อไปนี้
โจทย์จะมีความท้าทายมากกว่าหนังสือสำหรับผู้เริ่มต้น และมีรูปทรงที่ใกล้เคียงเกมจริงมากขึ้น
แนวทางการเรียนจนถึงคิวดั้งแรก (รวมเรื่องอื่นนอกจากเทะสึจิ) อธิบายไว้ในบทความ “จะเป็นคิวดั้งแรกในหมากล้อมได้อย่างไร? อธิบายระยะเวลา วิธีเรียน และวิธีรับรอง!”
ひと目の手筋 レベルアップ編(マイナビ出版)
เป็นภาคต่อที่ต่อเนื่องอย่างเป็นธรรมชาติที่สุด สำหรับคนที่ทำ 「ひと目の手筋」 จบแล้ว
สำนักพิมพ์แนะนำว่าเป็นหนังสือที่รวม “โจทย์เรียบง่ายแต่มีความหนึบ” 180 ข้อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | โจ ชิคุน |
| สำนักพิมพ์ | Mynavi (ปัจจุบันคือ Mynavi Publishing, ซีรีส์ Igojin Bunko) |
| ปีที่พิมพ์ | ธ.ค. 2011 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ (180 ข้อ) |
ตามผู้เขียน เส้นแบ่งระหว่างผู้เล่นต้น/กลางกับผู้เล่นระดับสูงที่ใกล้คิวดั้งแรก คือทำได้หรือไม่กับ “การสละหิน” และ “การเดินให้ห่างจากหินของตัวเอง”
หนังสือเล่มนี้รวมโจทย์ที่ช่วยให้ได้เทะสึจิระดับสูงขึ้นแบบนั้น
เช่นเดียวกับภาคก่อน เป็นขนาดพ็อกเก็ตบุ๊กและมีฉบับอีบุ๊ก
ถ้าทำ 「ひと目の手筋」 มาหลายรอบจนแทบไม่ลังเลก็แก้ได้แล้ว ค่อยเริ่มเล่มนี้จะดี
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - ทำ 「ひと目の手筋」 จบแล้วและกำลังหาเล่มถัดไป - อยากได้เทะสึจิระดับสูงขึ้น เช่น การสละหิน
実戦ですぐに使える手筋 戦略的囲碁トレーニング150選(日本文芸社)
เหมาะกับคนที่อยากไล่ทำตั้งแต่โจทย์ง่ายไปยากแบบเป็นขั้นเป็นตอนในเล่มเดียว
ระดับโจทย์จะค่อย ๆ สูงขึ้น ทำให้รู้สึกถึงพัฒนาการของตัวเองได้ง่าย
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้ดูแล | ยามาชิตะ เคย์โกะ |
| สำนักพิมพ์ | Nihon Bungeisha |
| ปีที่พิมพ์ | 2015 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ (150 ข้อ) |
ผู้ดูแลคือ ยามาชิตะ เคย์โกะ 9 ดั้ง
สำนักพิมพ์ระบุว่าเตรียมโจทย์หลากหลายระดับ ตั้งแต่คนที่กำลังจะเริ่มเรียนเทะสึจิอย่างจริงจังไปจนถึงผู้เล่นระดับสูง
แต่ละข้อมีช่องเช็กให้บันทึกว่าใช้เวลาแก้นานแค่ไหน
จึงหาข้อที่ลังเลหรือทำผิดได้ง่าย เหมาะกับการทำซ้ำ
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - อยากทำโจทย์จากง่ายไปยากแบบไต่ระดับในเล่มเดียว - อยากฝึกโดยใส่ใจ “ความเร็วในการแก้” ด้วย
ดู 『実戦ですぐに使える手筋 戦略的囲碁トレーニング150選』⇒
決定版!囲碁・初段を目指す手筋問題集(マイナビ出版)
ถ้าตั้งเป้าคิวดั้งแรกแบบชัดเจน ชุดโจทย์เล่มนี้ควรอยู่ในตัวเลือกแรก ๆ
รวมรูปแบบเทะสึจิที่ออกบ่อยในเกมจริง 200 ข้อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | สึรุยามะ อัตสึชิ・หลิน ฮั่นเจี๋ย |
| สำนักพิมพ์ | Mynavi Publishing (ซีรีส์ Igojin Bunko) |
| ปีที่พิมพ์ | ธ.ค. 2021 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ (200 ข้อ) |
แบ่งบทเป็น 3 ส่วน: “Hop” “Step” “Jump”
สำนักพิมพ์แนะนำวิธีใช้ว่า ให้แก้บทที่ 1 และ 2 อย่างรวดเร็วเพื่อปูพื้นฐานให้แน่น ส่วนบทที่ 3 ที่ยากขึ้น ถ้าแก้ไม่ได้ก็เปิดดูคำตอบแล้วจำก็ได้
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - คนที่ตั้งเป้าคิวดั้งแรกอย่างจริงจัง - อยากเก็บตั้งแต่พื้นฐานจนถึงเทะสึจิระดับเกมจริงให้จบในเล่มเดียว
令和版 初段合格の手筋150題(日本棋院)
เป็นหนังสือที่ปรับปรุงใหม่ทั้งหมดของ 「初段合格の手筋150題」 ซึ่งเป็นที่รักมายาวนานในซีรีส์ Igo Bunko ของนิฮงคิอิน ในเวอร์ชันเรวะ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| บรรณาธิการ | นิฮงคิอิน |
| สำนักพิมพ์ | นิฮงคิอิน (Igo Bunko) |
| ปีที่พิมพ์ | ธ.ค. 2025 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ (150 ข้อ) |
รวมเทะสึจิพื้นฐานสำหรับมุ่งสู่คิวดั้งแรก โดยเน้นโจทย์ง่ายเป็นหลัก
โครงสร้างเริ่มจาก “ทางเดินหลักกับทางเดินหยาบ (本筋と俗筋)” ต่อด้วย “เทะสึจิที่เกิดในช่วงเปิด-กลางเกม” “เทะสึจิการจับกินและการแข่งจับกิน” และ “เทะสึจิที่เกี่ยวกับโยเสะ (ปิดเกม)” ตามลำดับ
เรียนเทะสึจิตามลำดับการไหลของเกม ตั้งแต่เปิดเกมถึงโยเสะ
เพราะเป็นหนังสือใหม่ จึงหาซื้อได้ง่ายทั้งร้านหนังสือและร้านออนไลน์ นับเป็นข้อดีเช่นกัน
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - มุ่งสู่คิวดั้งแรกและอยากเลือกเล่มที่เพิ่งออกใหม่ - อยากจัดระเบียบเทะสึจิตามสถานการณ์ ตั้งแต่เปิดเกมถึงโยเสะ
趙治勲の囲碁手筋ハンドブック(マイナビ出版)
แนะนำสำหรับคนที่อยากฝึกเทะสึจิที่ใช้ได้จริง ซึ่งมักโผล่ “ระหว่างโจเซกิ” หรือ “หลังโจเซกิ”
เป็นเล่มเทะสึจิในซีรีส์แฮนด์บุ๊กที่ทำภายใต้คอนเซ็ปต์ “ไปสู่ระดับถัดไปหลังซีรีส์ ひと目”
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | โจ ชิคุน |
| สำนักพิมพ์ | Mynavi Publishing (ซีรีส์ Igojin Bunko) |
| ปีที่พิมพ์ | ก.พ. 2020 |
| ประเภท | ชุดโจทย์ |
ระดับเป้าหมายบนหน้าเว็บของสำนักพิมพ์คือ ต้น〜กลาง
โจทย์ที่มีแนวคิดคล้ายกัน หรือโจทย์ที่แปรผันจากโจเซกิเดียวกัน จะออกต่อเนื่องกัน ทำให้จำแบบเชื่อมโยงกันได้
มีโจทย์ที่ยากขึ้นเล็กน้อยรวมอยู่ด้วย แต่ข้อดีคือมีสถานการณ์ที่ใช้ได้จริงในเกมมากตามไปด้วย
เป็นขนาดพ็อกเก็ตบุ๊กพกพาได้ จึงใช้ฝึกในเวลาว่างได้
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - อยากไปต่อหลังซีรีส์ 「ひと目の手筋」 - อยากใช้เทะสึจิที่ออกหลังโจเซกิในเกมจริง
【แบบพจนานุกรม】หนังสือ 2 เล่มที่ครอบคลุมเทะสึจิไว้ค้นหาได้
สำหรับคนที่อยากจำเทะสึจิโดยจัดตามรูปแบบ หรืออยากค้นหาเฉพาะเรื่อง หนังสือแบบพจนานุกรม 2 เล่มต่อไปนี้มีประโยชน์
ถ้าใช้คู่กับชุดโจทย์ ความรู้จะเชื่อมกันและติดแน่นขึ้น
พจนานุกรมแนะนำให้ใช้เหมือนดิกชันนารี มากกว่าจะอ่านตั้งแต่ต้นจนจบตามลำดับ
ลองเปิดหาหมวดของรูปแบบที่ทำผิดในชุดโจทย์ หรือค้นหารูปทรงที่เจอในเกมจริงดู
基本手筋事典 新版(日本棋院)
ถ้าอยากจัดระบบเทะสึจิอย่างเป็นหมวดหมู่ตาม “วัตถุประสงค์” พจนานุกรมเล่มนี้คือมาตรฐาน
เป็นเล่มจริงจัง 637 หน้า รวม 527 ตัวอย่าง แบ่งเป็น 22 หมวด
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | ยามาชิตะ เคย์โกะ |
| สำนักพิมพ์ | นิฮงคิอิน |
| ปีที่พิมพ์ | ก.ค. 2011 |
| ประเภท | พจนานุกรม (637 หน้า) |
「基本手筋事典」 ของนิฮงคิอิน ได้รับการปรับปรุงใหม่ทั้งหมดในปี 2011 โดยยามาชิตะ เคย์โกะ 9 ดั้ง เป็นการแก้ไขครั้งใหญ่ในรอบ 33 ปี
หนังสือแบ่งเป็น 2 ภาค: “เทะสึจิเชิงรุก” และ “เทะสึจิเชิงรับ”
ในแต่ละหมวดจะอธิบายเทะสึจิพื้นฐานที่สุด และเสริมตัวอย่างประยุกต์/กรณีพิเศษด้วยแผนผังอ้างอิง
แม้จำนวนหน้าจะมาก แต่ก็ใช้เป็นชุดโจทย์เทะสึจิได้เช่นกัน
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - อยากจัดระบบเทะสึจิตามวัตถุประสงค์อย่างเป็นโครงสร้าง - อยากได้หนังสือที่วางไว้ข้างตัว ใช้ค้นหาได้ยาว ๆ
囲碁手筋大事典(マイナビ出版)
สำหรับคนที่อยากเก็บรูปแบบเทะสึจิที่ออกบ่อยในเกมจริงให้ครบ ๆ พจนานุกรมเล่มนี้และฉบับชุดโจทย์ของมันเหมาะมาก
สองเล่มมีเนื้อหาซ้ำกันอยู่พอสมควร เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งก็เพียงพอ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ผู้เขียน | อิชิดะ โยชิโอะ |
| สำนักพิมพ์ | Mynavi Publishing |
| ปีที่พิมพ์ | 「囲碁手筋大事典 ―頻出型完全網羅―」เม.ย. 2018 (Igojin Books)/「問題集 囲碁手筋大事典」มี.ค. 2022 (ซีรีส์ Igojin Bunko) |
| ประเภท | พจนานุกรม・ชุดโจทย์ |
หนังสือเล่มนี้เรียบเรียงโดย อิชิดะ โยชิโอะ 9 ดั้ง ผู้มีคุณสมบัติเป็นฮนอินโบกิตติมศักดิ์
รวบรวมเทะสึจิจำนวนมากโดยจัดตามการใช้งาน และมีจุดเด่นคือเน้น “นำไปประยุกต์ใช้ในเกมจริงได้”
โดยอิงจากพจนานุกรมนี้ ได้คัด 191 ข้อที่ใช้งานได้สูงมาทำเป็นรูปแบบโจทย์ใน 「問題集 囲碁手筋大事典」
ชุดโจทย์แบ่งเป็น 4 บท: “มุม” “ขอบ” “จุดตัดขาด” “กลางกระดาน・รวม” และพยายามจัดโจทย์ที่เกี่ยวข้องกันให้อยู่ติดกันมากที่สุด
คนที่อยากจัดระเบียบไปพร้อมกับค้นหาให้เลือกพจนานุกรม ส่วนคนที่อยากจำด้วยการทำโจทย์ให้เลือกฉบับพ็อกเก็ตบุ๊กแบบชุดโจทย์
แนะนำสำหรับคนแบบนี้ - อยากเก็บรูปแบบเทะสึจิที่ออกบ่อยในเกมจริงให้ครบ ๆ - อยากจำโดยตรวจสอบความเข้าใจผ่านโจทย์ไปด้วย (ฉบับชุดโจทย์)
วิธีเลือกชุดโจทย์/หนังสือเทะสึจิหมากล้อม 4 ข้อ
การเลือก 1 เล่มที่เหมาะกับตัวเอง ถ้าใช้ 4 จุดต่อไปนี้จะพลาดยากขึ้น
- ประเภทของหนังสือ (ชุดโจทย์・หนังสืออธิบาย・พจนานุกรม)
- ระดับความยาก
- จำนวนโจทย์และปริมาณคำอธิบายต่อข้อ
- รูปแบบที่อ่านง่าย เช่น พ็อกเก็ตบุ๊ก・อีบุ๊ก
เลือกจาก 3 ประเภท: ชุดโจทย์・หนังสืออธิบาย・พจนานุกรม
ถ้าเป็นเล่มแรก แนะนำให้เลือกจากชุดโจทย์หรือหนังสืออธิบายจะปลอดภัยกว่า หนังสือเทะสึจิแบ่งใหญ่ ๆ ได้ 3 ประเภท และแต่ละแบบถนัดต่างกัน
| ประเภท | ลักษณะ | เหมาะกับใคร | หนังสือที่แนะนำในบทความนี้ |
|---|---|---|---|
| ชุดโจทย์ | รูปแบบ “เดินต่อไปคืออะไร” แก้โจทย์จำนวนมาก | คนที่อยากทำซ้ำจนเทะสึจิติดตัว | ひと目の手筋, 決定版!囲碁・初段を目指す手筋問題集 เป็นต้น |
| หนังสืออธิบาย (อธิบาย+โจทย์) | เรียนแนวคิดเทะสึจิด้วยข้อความและภาพ | คนที่อยากเข้าใจว่าทำไมเดินนั้นถึงดี | 囲碁手筋 基本のキ, 新版 手筋の基本 |
| พจนานุกรม | ครอบคลุมเทะสึจิตามรูปแบบหรือวัตถุประสงค์ | คนที่อยากค้นหา/ทบทวนใหญ่ | 基本手筋事典, 囲碁手筋大事典 |
พจนานุกรมมีข้อมูลเยอะ จึงเหมาะจะเพิ่มเป็นเล่มที่ 2 เป็นต้นไปเพื่อ “ใช้ค้นหา” แล้วจะได้ใช้งานคุ้ม
เลือกระดับความยากที่ง่ายกว่าฝีมือของตัวเองเล็กน้อย
เกณฑ์คือหนังสือที่แก้ได้ราว 70〜80%
เทะสึจิจะใช้ได้จริงก็ต่อเมื่อ “เห็นกระดานปุ๊บแล้วนึกออกทันที”
เพื่อให้เป็นแบบนั้น จำเป็นต้องแก้โจทย์เดิมซ้ำ ๆ เพื่อจำรูปทรง
ถ้าหนังสือยากเกินไป จะเผลอใช้เวลาคิดนานต่อข้อ และเหนื่อยก่อนจะได้ทำซ้ำ
บนสายคาดหนังสือหรือคำโปรยของสำนักพิมพ์มักระบุระดับเป้าหมาย เช่น “ระดับต้น” “ต้น〜กลาง” ให้ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง
ถ้าลังเลระหว่าง 2 เล่ม เลือกเล่มที่ง่ายกว่าจะพลาดยากกว่า
เลือกจากจำนวนโจทย์และปริมาณคำอธิบายต่อข้อ
ถ้าอยากทำซ้ำให้เลือกเล่มที่โจทย์เยอะ ถ้าอยากเข้าใจแนวคิดให้เลือกเล่มที่คำอธิบายแน่น
เล่มที่โจทย์เยอะเหมาะกับการทำแบบจังหวะลื่น ๆ ส่วนเล่มที่คำอธิบายต่อข้อเยอะเหมาะกับการทำความเข้าใจให้ลึกขึ้น
หนังสือที่มีจำนวนโจทย์อยู่ในชื่อ จะมองเห็นปริมาณโดยประมาณได้ง่าย เป็นข้อดี
อีกอย่างที่ควรเช็กคือมีคำอธิบาย “ภาพผิดพลาด” (ความผิดพลาดที่พบบ่อย) หรือไม่
ถ้าเข้าใจด้วยว่าทำไม “เดินที่เรามักเลือก” ถึงไม่ดี จะช่วยลดการทำพลาดซ้ำในเกมจริง
เลือกรูปแบบที่อ่านง่าย เช่น พ็อกเก็ตบุ๊ก・อีบุ๊ก
ถ้าอยากทำในเวลาว่างเล็ก ๆ เลือกขนาดพ็อกเก็ตบุ๊ก ถ้าอยากทำบนมือถือ เลือกเล่มที่มีอีบุ๊ก จะทำต่อเนื่องได้ง่าย
ชุดโจทย์ขนาดพ็อกเก็ตบุ๊กเบา และเปิดทำได้ง่ายแม้ระหว่างเดินทาง
ก่อนซื้อควรเช็กว่ามีฉบับอีบุ๊กหรือไม่จากหน้าเว็บร้านหนังสือ
อย่างซีรีส์ 「ひと目の手筋」 ก็มีทั้งเล่มกระดาษและอีบุ๊ก
หนังสือที่ตีพิมพ์มานาน บางร้านอาจไม่มีสต็อกเล่มกระดาษ
กรณีนั้นอาจหาอีบุ๊ก หรือยืมจากห้องสมุดเพื่อดูเนื้อหาก่อนแล้วค่อยซื้อก็เป็นวิธีที่แนะนำ
วิธีใช้ชุดโจทย์เทะสึจิให้ได้ผล 3 ข้อ
เพื่อดึงประสิทธิภาพของหนังสือเทะสึจิออกมาให้เต็มที่ 3 อย่างสำคัญคือ “วิธีทำซ้ำ” “วิธีทำให้ต่อเนื่อง” และ “วิธีลองใช้ในเกมจริง”
แม้เป็นหนังสือเล่มเดียวกัน แต่ผลลัพธ์จะต่างกันมากตามวิธีแก้
แนวทางการเรียนหมากล้อมโดยรวม แนะนำให้อ่านควบคู่กับ “อธิบายวิธีพัฒนาหมากล้อม/วิธีเรียนแบบละเอียด! มีโรดแมปตามระดับฝีมือด้วย!”
ทำซ้ำเล่มเดิมจนแก้ได้ในพริบตา
หนังสือเทะสึจิ แทนที่จะซื้อเล่มใหม่เรื่อย ๆ การทำเล่มเดียวซ้ำหลายรอบจนจบงาน จะใช้ได้จริงในเกมมากกว่า
เป้าหมายคือสภาพที่ “เห็นโจทย์ปุ๊บ คำตอบลอยขึ้นมา”
รอบแรกไม่ต้องใช้เวลานานเกินไป เดินหน้าไปเรื่อย ๆ ได้
ข้อที่ทำผิดหรือลังเลให้ทำเครื่องหมายไว้ และตั้งแต่รอบที่ 2 เป็นต้นไปให้เน้นทำข้อที่มีเครื่องหมาย
เมื่อไม่มีข้อที่มีเครื่องหมายแล้ว ค่อยลองท้าทายหนังสือที่ยากขึ้น
ถ้าไม่รู้ให้ดูคำตอบ แล้วทำต่ออย่างสนุก
โจทย์ที่คิดสักพักแล้วยังไม่รู้ ให้เปิดดูคำตอบเพื่อทำความเข้าใจ แล้วไปต่อได้เลย
ถ้าจมอยู่กับข้อเดียวเป็นสิบ ๆ นาที การเรียนจะกลายเป็นเรื่องทรมาน
เคล็ดลับของการทำต่อเนื่องคือกันเวลา “สั้น ๆ” ให้ได้ทุกวัน
เช่นกำหนดแบบนี้ก็ทำเป็นนิสัยได้โดยไม่ฝืน
- แก้วันละ 10 ข้อเท่านั้น
- ก่อนนอน 5 นาทีเป็นเวลาเทะสึจิ
- บนรถไฟไปทำงาน ทำทีละบท
เพื่อให้เล่นหมากล้อมได้ยาว ๆ อย่างสนุก แนะนำให้ทำในขอบเขตที่ไม่ฝืน และอยู่ในระดับที่ตัวเองรู้สึกสนุก
ลองใช้เทะสึจิที่จำได้ในเกมจริง
เทะสึจิที่จำจากหนังสือ จะกลายเป็นของเราได้จริงก็ต่อเมื่อได้ลองเดินในเกม
หลังจบเกม ให้สร้างนิสัยทบทวนว่า “มีจังหวะที่ควรใช้เทะสึจิไหม”
เพื่อฝึกเกมจริง ลองใช้ PlayGo.gg ดู
เล่นกับ AI หรือเล่นออนไลน์ได้ฟรีทั้งบนเบราว์เซอร์และแอป
โดยเฉพาะเกมกับ AI คุณจะลองเดินได้หลายแบบ และยังย้อนกลับไปแก้ใหม่ได้ด้วย
เรียนจากหนังสือ ลองในเกม ทบทวน แล้วกลับไปที่หนังสืออีกครั้ง
ถ้าหมุนวงจรนี้ เทะสึจิที่จำได้จะออกมาเองอย่างเป็นธรรมชาติในเกมจริง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหนังสือเทะสึจิหมากล้อม
ต่อไปนี้คือคำถามที่มักเจอเวลาเลือกหนังสือเทะสึจิ โดยจะตอบจากข้อสรุปก่อนตามลำดับ
เทะสึจิกับโจทย์ชีวิต-ตายต่างกันอย่างไร? ควรเรียนอะไรก่อน?
ถ้าจะพูดให้เลือก เทะสึจิอาจเริ่มได้สบายกว่า และอาจรู้สึกสนุกได้ง่ายกว่า
อย่างไรก็ตาม โดยพื้นฐานแล้ว แนะนำให้เรียนเทะสึจิและโจทย์ชีวิต-ตายควบคู่กัน มากกว่าจะทำอย่างใดอย่างหนึ่งให้จบก่อน
เทะสึจิคือ “เดินที่มีประสิทธิภาพสูงสุด” ในสถานการณ์ เช่น จับกินหิน เชื่อมต่อ ตัดขาด ชนะการแข่งจับกิน เป็นต้น
การแข่งจับกิน (เซเมไอ) คือการต่อสู้ที่กลุ่มหินที่ยังไม่รอดทั้งสองฝ่าย แข่งกันว่าใครจะจับกินอีกฝ่ายได้ก่อน
ส่วนโจทย์ชีวิต-ตายคือโจทย์อ่านการเป็น-ตายของกลุ่มหิน
เทะสึจิใช้ได้กว้างตั้งแต่เปิดเกมถึงท้ายเกม ขณะที่โจทย์ชีวิต-ตายเน้นเฉพาะการอ่านว่าจะรอดหรือจะตาย
หนังสือกับแอป/เว็บไซต์ แบบไหนดีกว่า?
วิธีที่ทำต่อเนื่องได้ง่ายคือ “เข้าใจรูปแบบเทะสึจิจากหนังสือ” แล้ว “ทำซ้ำด้วยแอปหรือเว็บไซต์”
หนังสือกับแอป/เว็บไซต์ ไม่ใช่ว่าอันไหนเหนือกว่า แต่เป็นเครื่องมือที่ถนัดคนละอย่าง
หนังสือมีคำอธิบายเป็นระบบ ทำให้เรียนแนวคิดเทะสึจิได้ตามลำดับ
เหมาะเวลาที่อยากทำความเข้าใจอย่างละเอียดด้วยภาพและข้อความ
แอปหรือเว็บไซต์มีข้อดีคือทำจำนวนมากได้สะดวกบนสมาร์ตโฟน
ต้องมีหนังสือเทะสึจิสักกี่เล่ม?
ถ้าตั้งเป้าถึงคิวดั้งแรก มีชุดโจทย์สัก 2 เล่มกับพจนานุกรมสัก 1 เล่มก็น่าจะเพียงพอ
สำคัญกว่าการสะสมหลายเล่ม คือการใช้เล่มเดียวให้คุ้ม
เริ่มจากเลือกชุดโจทย์ 1 เล่มที่เหมาะกับฝีมือของตัวเอง แล้วทำซ้ำจนแก้ได้ในพริบตา
เมื่อเริ่มรู้สึกว่าเล่มนั้นง่ายไปแล้ว ค่อยเพิ่มชุดโจทย์ที่ยากขึ้นอีก 1 เล่ม และมีพจนานุกรมไว้ 1 เล่มสำหรับค้นหา/ทบทวนใหญ่ จะสะดวกมาก
สรุป
หนังสือเทะสึจิหมากล้อม ทางลัดสู่การพัฒนาคือเลือก 1 เล่มที่ง่ายกว่าฝีมือของตัวเองเล็กน้อย แล้วแก้ซ้ำ ๆ
- ถ้าเริ่มต้น〜ต้น: 「ひと目の手筋」 ที่แก้โจทย์ง่าย ๆ ได้จำนวนมาก
- ถ้ากลาง〜คิวดั้งแรก: 「決定版!囲碁・初段を目指す手筋問題集」 ที่รวม 200 ข้อซึ่งออกบ่อยในเกมจริง
- สำหรับค้นหา/ทบทวนใหญ่: 「基本手筋事典」 ที่จัดหมวดตามวัตถุประสงค์
ถ้าลังเล ให้เลือกสัก 1 เล่มก่อน แล้วลองทำ 2 รอบโดยทำเครื่องหมายข้อที่ผิด/ลังเล
และถ้าอยากลองใช้ในเกมจริงเมื่อไร ลองใช้ PlayGo.gg ได้เลย
หลังเกม ถ้าเช็กด้วยคำอธิบายของ AI โค้ชว่า “มีจังหวะที่ใช้เทะสึจิได้ไหม” เนื้อหาที่เรียนจากหนังสือจะค่อย ๆ กลายเป็นพลังในเกมจริง