Cờ vây mang lại những lợi ích gì? Giải thích chi tiết từ rèn luyện não bộ đến hiệu quả giáo dục!
Cờ vây thường bị nghĩ là “có vẻ khó” hoặc “chỉ dành cho người lớn tuổi”.
Tuy nhiên, trên thực tế đây là trò chơi mà mọi thế hệ từ trẻ em đến người đi làm và người cao tuổi đều có thể tận hưởng, đồng thời nhận được rất nhiều hiệu quả và lợi ích.
Rèn luyện não bộ, hiệu quả giáo dục, phòng ngừa sa sút trí tuệ, mở rộng giao lưu… cờ vây mang đến rất nhiều tác động tích cực cho đời sống hằng ngày.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích dễ hiểu các hiệu quả và lợi ích nên biết về cờ vây theo từng độ tuổi.
[toc]
Danh sách các hiệu quả chính mà cờ vây mang lại
Những hiệu quả bạn có thể nhận được khi bắt đầu chơi cờ vây chủ yếu gồm:
・Rèn luyện khả năng tập trung và chú ý
・Cải thiện trí nhớ và khả năng nhận thức không gian
・Trau dồi tư duy logic và năng lực “đọc trước”
・Hình thành phẩm chất con người như lễ nghi và tính kiên nhẫn
・Mở rộng vòng kết nối, tạo ra những mối quan hệ mới
・Có thể kỳ vọng phòng ngừa sa sút trí tuệ và kích hoạt não bộ
・Trở thành niềm vui sống và một sở thích có thể theo đuổi lâu dài
Việc có những lợi ích phù hợp theo độ tuổi và mục tiêu chính là sức hấp dẫn lớn của cờ vây.
Hiệu quả rèn luyện não bộ của cờ vây
Cờ vây được biết đến rộng rãi như một “trò chơi dùng nhiều chất xám”.
Đặc tính phải đọc toàn bộ bàn cờ ở mỗi nước đi và đưa ra quyết định trong khi dự đoán vài nước tiếp theo sẽ tạo ra kích thích đối với nhiều chức năng não bộ.
Việc đồng thời sử dụng nhiều chức năng nhận thức như tập trung, trí nhớ, tư duy logic… là điểm mạnh rất riêng của cờ vây.
Rèn luyện khả năng tập trung và chú ý
Trong cờ vây, bạn cần liên tục hướng sự chú ý vào bàn cờ trong suốt ván đấu.
Công việc vừa đọc ý đồ của đối thủ vừa tiếp tục suy nghĩ chiến lược của mình sẽ tự nhiên rèn luyện khả năng tập trung sâu.
Vì một sai lầm ở một nước đi có thể ảnh hưởng đến toàn bộ bàn cờ, việc duy trì sự chú ý cũng là điều không thể thiếu.
“Thói quen tập trung” này sẽ dần dần hình thành khi bạn chơi nhiều ván.
Với trẻ em, điều này có thể giúp tăng khả năng tập trung khi học; với người lớn, có thể giúp nâng cao sự chú ý trong công việc.
Khi thưởng thức cờ vây một cách thường xuyên, “năng lực tiếp tục suy nghĩ” sẽ được mài giũa một cách tự nhiên.
Cải thiện trí nhớ và khả năng nhận thức không gian
Bàn cờ vây có kích thước 19 đường × 19 đường, tổng cộng 361 điểm.
Trong ván đấu, bạn cần nắm được bố cục quân trên toàn bàn cờ, đồng thời vận dụng ký ức về trình tự nước đi trước đó và các định thức (joseki).
Sự lặp lại này được cho là góp phần duy trì và cải thiện trí nhớ.
Ngoài ra, đặc tính vừa quan sát tổng thể bàn cờ vừa đồng thời để ý nhiều khu vực cũng là một dạng luyện tập nhận thức không gian.
Không nhiều môn chơi đòi hỏi sử dụng cả trí nhớ lẫn nhận thức không gian, vì vậy đây có thể xem là hiệu quả rèn não đặc trưng của cờ vây.
Trau dồi tư duy logic và năng lực “đọc trước”
Trong cờ vây, bạn không chỉ nghĩ về “nước đi tiếp theo” mà còn đặt giả định cho vài nước, thậm chí vài chục nước về sau.
Suy nghĩ tìm phương án tối ưu trước nước đi của đối thủ và tiếp tục đọc diễn biến phía sau chính là tư duy logic.
Việc lặp lại “giả thuyết → kiểm chứng” diễn ra một cách tự nhiên trong mỗi ván.
Khi hình thành thói quen đọc trước, trong các quyết định và giải quyết vấn đề hằng ngày bạn cũng sẽ nâng cao khả năng dự liệu tình huống.
Thói quen suy nghĩ bằng logic thay vì cảm xúc sẽ dần được bồi đắp khi bạn tiếp tục chơi cờ vây.
Hiệu quả giáo dục đối với trẻ em
Cờ vây cũng được chú ý như một hình thức giáo dục trí tuệ và bồi dưỡng cảm xúc cho trẻ.
Trong quá trình học luật và thi đấu, không chỉ năng lực học tập mà cả nền tảng “năng lực làm người” như lễ nghi, kiên nhẫn, tự quản lý… cũng được nuôi dưỡng một cách tự nhiên.
Cờ vây cũng hợp với việc học và các lớp năng khiếu khác, hỗ trợ sự phát triển của trẻ từ nhiều mặt.
Hình thành lễ nghi và tính kiên nhẫn
Cờ vây có những quy tắc về lễ nghi và tinh thần như “chào hỏi trước và sau ván đấu”, “đã đặt quân thì không đổi lại”.
Việc tôn trọng đối thủ và tập trung chơi đến cuối ván sẽ giúp trẻ tự nhiên thấm nhuần tầm quan trọng của lễ nghi và rèn tính kiên nhẫn.
Ngoài ra, trải nghiệm chấp nhận thất bại và bước vào ván tiếp theo sẽ nuôi dưỡng khả năng kiểm soát cảm xúc.
Việc hình thành thái độ “dù tiếc cũng bình tĩnh tiếp tục” là một lý do lớn khiến cờ vây được đánh giá cao trong môi trường giáo dục.
Mối liên hệ với việc nâng cao học lực như toán và tư duy logic
Mối quan hệ giữa cờ vây và việc nâng cao học lực cũng đang được chú ý trong giáo dục.
Khả năng nhận thức không gian để nắm hình dạng trên bàn cờ liên quan đến bài toán hình học; tư duy tính toán lợi-hại của quân liên quan đến số học/toán học.
Cảm giác cân bằng giữa việc nhìn tổng thể và quan sát cục bộ cũng hữu ích cho việc đọc hiểu văn bản logic.
Ở một số trường tiểu học, giờ học cờ vây đã được đưa vào, và cũng có báo cáo cho thấy kết quả cải thiện về khả năng tập trung và tư duy logic.
Giá trị giáo dục của cờ vây nằm ở chỗ bạn có thể mài giũa các kỹ năng gắn với học lực trong khi vẫn cảm nhận được niềm vui như một trò chơi.
Thói quen tập trung suy nghĩ cũng phát huy trong học tập
Trong cờ vây, nếu bạn mất tập trung giữa chừng, bạn sẽ đánh mất mạch diễn biến của thế trận.
Thói quen “suy nghĩ đến cùng” sẽ tự nhiên hình thành khi bạn chơi nhiều ván.
Thói quen này cũng phát huy sức mạnh lớn trong học tập.
Thái độ không bỏ cuộc giữa chừng khi giải bài và kiên trì suy nghĩ đến cuối chính là “năng lực suy nghĩ đến cùng” được rèn từ cờ vây.
Cờ vây giúp nâng cao khả năng tập trung một cách vui vẻ, vì vậy có thể xem là một phương pháp hiệu quả để xây dựng thói quen học tập cho trẻ.
Lợi ích khi người đi làm bắt đầu chơi cờ vây
Ngay cả với người đi làm bận rộn vì công việc và chăm con, cờ vây vẫn là một sở thích mang lại sự phong phú cho cuộc sống.
Kích thích trí tuệ, giải tỏa căng thẳng, kết nối với người mới… cờ vây hội tụ những lợi ích giúp đời sống hằng ngày trở nên trọn vẹn hơn.
Việc có thể bắt đầu ở bất kỳ độ tuổi nào và vẫn thấy vui cũng là điểm hấp dẫn đối với người đi làm.
Mở rộng vòng kết nối
Cờ vây có một văn hóa cho phép mọi người tận hưởng bình đẳng bất kể tuổi tác, nghề nghiệp hay xuất thân.
Tại các kỳ viện địa phương hoặc câu lạc bộ cờ vây ở nhà văn hóa, bạn có thể có những cuộc giao lưu với những người mà bình thường khó gặp trong đời sống.
Điểm đặc trưng của cờ vây là những người có chung sở thích có thể tự nhiên trở nên thân thiết.
Dù ở cộng đồng địa phương hay online, những kết nối mới thông qua cờ vây đều có thể hình thành.
Giải tỏa căng thẳng, đổi gió tinh thần
Trong thời gian tập trung chơi cờ vây, bạn có thể tạm quên những lo lắng công việc và căng thẳng thường ngày.
Cờ vây—nơi bạn xoay chuyển tư duy trong một không gian giới hạn là bàn cờ—có thể ví như “một cuộc dạo chơi trong đầu”.
Sau khi kết thúc ván, cảm giác thành tựu và thỏa mãn sẽ xuất hiện, giúp tinh thần được làm mới.
Không ít người biến thói quen “đánh 1 ván sau giờ làm” thành một routine giải tỏa stress tự nhiên.
Việc có thể tập trung và tận hưởng ngay cả trong thời gian ngắn là một trong những lý do cờ vây được người lớn bận rộn ủng hộ.
Rèn luyện tư duy có thể áp dụng vào công việc
“Khả năng đọc trước”, “năng lực nhìn tổng thể”, “khả năng phán đoán bình tĩnh” được mài giũa qua cờ vây là những kỹ năng hữu ích trong môi trường kinh doanh.
Năng lực dự đoán rủi ro bằng cách đọc trước tương lai của dự án, và năng lực ra quyết định logic không bị cảm xúc chi phối, đều được rèn luyện hằng ngày thông qua thi đấu.
Cảm giác cân bằng giữa việc nhìn toàn bàn cờ và nghĩ nước đi cục bộ cũng tương ứng với tư duy “thấy cây mà cũng thấy rừng”.
Việc có thể nâng cao tư duy hữu ích cho công việc trong khi vẫn tận hưởng như một sở thích là lý do cờ vây được khuyến nghị cho người lớn.
Hiệu quả của cờ vây đối với người cao tuổi
Đối với thế hệ cao tuổi, cờ vây là một trong những lựa chọn tối ưu như một sở thích giúp duy trì sức khỏe não bộ và nâng đỡ một tuổi già trọn vẹn.
Việc vừa nhận được kích thích trí tuệ vừa có được kết nối với con người là lý do lớn khiến cờ vây được người cao tuổi ưa chuộng.
Phòng ngừa sa sút trí tuệ, kích hoạt não bộ
Cờ vây là môn chơi sử dụng tổng hợp khả năng tập trung, trí nhớ, phán đoán và nhận thức không gian trong lúc thi đấu.
Việc vận hành đồng thời nhiều chức năng nhận thức tạo ra kích thích liên tục cho toàn bộ não.
Với người cao tuổi, việc chủ động tiếp tục sử dụng não được kỳ vọng có tác dụng làm chậm sự suy giảm chức năng nhận thức.
Tư thế chủ động “tiếp tục suy nghĩ để chiến thắng” kích hoạt não theo một cách khác với giải đố hay đọc sách.
Cờ vây—một môn có thể tiến bộ ngay cả khi đã lớn tuổi—là sở thích có thể tiếp tục mang lại kích thích tốt cho não trong dài hạn.
Có thể theo đuổi lâu dài như một lẽ sống
Trong cờ vây, không có “điểm kết thúc của sự tiến bộ”.
Người mới vẫn có thể vui, trong khi dù chơi nhiều năm bạn vẫn liên tục có những phát hiện và bài toán mới.
Tinh thần cầu tiến “muốn mạnh hơn nữa” sẽ tự nhiên nảy sinh và trở thành lẽ sống.
Việc vẫn có thể tận hưởng chỉ cần dùng trí óc dù thể lực suy giảm là một lợi thế lớn khi chọn cờ vây làm sở thích cho người cao tuổi.
Trong cuộc sống tuổi già, việc có “một điều để say mê” sẽ mang lại sự viên mãn tinh thần và tạo nhịp sống.
Là một sở thích trí tuệ có thể theo đuổi lâu dài, cờ vây đặc biệt được khuyến nghị cho người cao tuổi.
Ngăn ngừa cô lập nhờ kết nối với bạn bè
Vì cờ vây là môn đối kháng, bạn luôn cần có đối thủ.
Khi tham gia kỳ viện hoặc câu lạc bộ địa phương, bạn sẽ tự nhiên có những người bạn cùng sở thích.
Xét từ góc độ giảm cảm giác cô đơn và duy trì kết nối với xã hội, cờ vây cũng làm phong phú đời sống của người cao tuổi.
Thông qua cờ vây, bạn sẽ có thể tận hưởng việc giao lưu với mọi người nhiều hơn.
Hãy bắt đầu cờ vây để làm cuộc sống phong phú hơn!
Cờ vây có những lợi ích vượt qua mọi thế hệ như rèn luyện não bộ, giáo dục, giải tỏa căng thẳng, phòng ngừa sa sút trí tuệ, mở rộng giao lưu.
Từ việc nâng cao khả năng tập trung và học lực của trẻ em, tăng cường tư duy và giải tỏa stress cho người đi làm, đến kích hoạt não bộ và tạo lẽ sống cho người cao tuổi—cờ vây làm phong phú cuộc sống trong mọi hoàn cảnh.
Nếu bạn muốn bắt đầu cờ vây, chúng tôi khuyên dùng PlayGo.gg.
Chỉ cần đăng ký đơn giản là bạn có thể dùng miễn phí các tính năng đấu AI, tsumego và ghép trận, nên từ người mới đến người chơi nâng cao đều có thể tận hưởng theo nhịp độ của mình.
Trước hết, hãy truy cập PlayGo.gg và thử trải nghiệm cờ vây.
Có rất nhiều nội dung giúp bạn học cờ vây từ con số 0.
Hãy bắt đầu cờ vây ngay từ hôm nay để làm cho cuộc sống của bạn trở nên phong phú hơn.