Tsumego trong cờ vây là gì? Giới thiệu website/ứng dụng miễn phí và lợi ích khi giải tsumego!
Tsumego là bài tập cờ vây về sống–chết: tìm cách tạo hai mắt để sống hoặc phá mắt để bắt. Luyện đều giúp tăng yomi, mạnh sống–chết và học tesuji.
Có lẽ bạn đã từng nghe rằng: “Muốn tiến bộ cờ vây thì việc giải tsumego là quan trọng”.
Thực tế, rất nhiều kỳ thủ chuyên nghiệp và các cao thủ nghiệp dư đã nâng cao kỳ lực bằng cách giải rất nhiều tsumego.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích dễ hiểu từ kiến thức cơ bản về tsumego, các website/ứng dụng miễn phí có thể học thật sự, cho đến cách luyện tập hiệu quả.
[toc]
Tsumego trong cờ vây là gì? Trước hết hãy hiểu tầm quan trọng
Tsumego là dạng bài toán yêu cầu suy nghĩ xem làm thế nào để đảm bảo hai mắt và cứu sống quân của mình, hoặc làm thế nào để triệt mắt của đối phương và bắt được quân.
Giải tsumego lặp đi lặp lại sẽ giúp bạn tích lũy những năng lực cần thiết xuyên suốt một ván cờ như sống–chết của quân, điểm then chốt của hình, tesuji (thủ đoạn), v.v.
Đặc biệt, sống–chết của quân là một điểm lớn quyết định thắng bại.
Người thường xuyên giải tsumego sẽ dần có khả năng bắt quân đối phương và lật ngược thế cờ ngay cả từ những tình huống bất lợi.
Ngược lại, người né tránh tsumego có thể dù đánh thuận lợi đến cuối ván vẫn bị bắt quân ở chỗ then chốt và phải chịu một trận thua ngược đầy tiếc nuối.
Chăm chỉ giải tsumego để xây nền tảng thực lực là con đường tắt để tăng tỷ lệ thắng.
3 website/ứng dụng miễn phí để giải tsumego
Bạn hoàn toàn có thể học tsumego miễn phí.
Bạn có thể chọn theo lối sống của mình: website dễ bắt đầu trên trình duyệt, hay ứng dụng để học khi di chuyển bằng smartphone.
Ở đây, chúng tôi chọn lọc và giới thiệu 3 dịch vụ đặc biệt đáng khuyên. Hãy thử từ cái nào có vẻ hợp với bạn.
PlayGo.gg
PlayGo.gg là một nền tảng cờ vây tổng hợp có thể dùng cả trên website lẫn ứng dụng.
Vì mỗi ngày đều có tsumego mới được đăng, bạn có thể biến việc học tsumego thành thói quen.
Ngoài ra, do có lượng bài tập khổng lồ được phân loại chi tiết theo trình độ, chỉ riêng PlayGo.gg cũng có thể giúp bạn đạt đến một mức khá cao.
Những bài tsumego bạn làm sai sẽ được tự động lưu lại và bạn sẽ nhận thông báo để ôn tập định kỳ.
Giải lặp lại sẽ giúp các dạng bài yếu của bạn dễ “ngấm” hơn.
Ngoài ra còn có chế độ giải tsumego dạng chạy đua thời gian mang tên “Puzzle Run”.
Trong điều kiện có giới hạn thời gian, bạn sẽ rèn được khả năng giải nhanh và chính xác.
Như vậy, đây là dịch vụ có thể khuyến nghị cho người muốn nâng cao năng lực tsumego một cách hiệu quả, từ người mới đến cao thủ.
Android：PlayGo.gg
iOS：PlayGo.gg
囲碁くま詰碁
囲碁くま詰碁 là một ứng dụng chuyên về tsumego.
Điểm nổi bật của ứng dụng này là số lượng bài tập phong phú có thể chọn theo từng cấp độ từ người mới đến người chơi nâng cao.
Bạn có thể bắt đầu từ những bài đơn giản ở mức nhập môn rồi tăng dần độ khó.
Giao diện người dùng dễ hiểu cũng là một sức hút lớn.
Ngay cả người lần đầu tiếp xúc với tsumego cũng được thiết kế để có thể học thoải mái mà không bị bối rối.
Bạn có thể tận dụng hiệu quả thời gian đi làm/đi học hoặc giờ nghỉ để giải tsumego.
Android：囲碁くま詰碁
iOS：囲碁くま詰碁
詰碁の森
詰碁の森 là một ứng dụng tsumego phổ biến, phù hợp từ nhập môn đến trình độ chuyên nghiệp.
Thế mạnh của ứng dụng này là có chương trình học theo lộ trình từng bước.
Bạn có thể bắt đầu từ trình độ hiện tại của mình và có cơ chế để tiến bộ chắc chắn.
Cũng có chức năng ghi lại tỷ lệ đúng, giúp bạn trực quan hóa tiến độ của bản thân.
Vì có thể luyện dễ dàng trên điện thoại, bạn sẽ học tsumego bằng cách tận dụng những khoảng thời gian trống mỗi ngày.
Android：詰碁の森
iOS：詰碁の森
3 lợi ích nhận được từ tsumego
Giải tsumego theo thói quen sẽ mang lại những hiệu quả hữu ích cho việc nâng cao kỳ lực.
- Rèn luyện yomi (khả năng đọc)
- Mạnh hơn về sống–chết của quân
- Học được nhiều tesuji khác nhau
Hãy cùng xem lần lượt.
Rèn luyện yomi (khả năng đọc)
Giải tsumego lặp đi lặp lại giúp bạn tăng cường sức mạnh “yomi” — có thể coi là thể lực nền tảng của cờ vây.
Lúc đầu, bạn có thể thấy khó khi chỉ giải tsumego bằng tưởng tượng trong đầu.
Tuy nhiên, nếu kiên trì đều đặn, “bàn cờ trong đầu” sẽ rõ ràng hơn và yomi sẽ chính xác dần.
Khi giải tsumego, không phải chỉ cần tìm ra nước có lợi cho mình là đủ.
Nếu nước đáp trả của đối phương không phải tối ưu thì vẫn bị tính là sai.
Vì vậy, giải tsumego sẽ giúp bạn hình thành thói quen suy nghĩ trình tự tối ưu cho cả hai bên.
Yomi là năng lực luôn cần thiết xuyên suốt một ván cờ từ khai cuộc đến tàn cuộc.
Do đó, nếu rèn yomi bằng tsumego, bạn sẽ xây được thực lực nền tảng và đóng góp lớn cho việc nâng cao kỳ lực.
Mạnh hơn về sống–chết của quân
Trong cờ vây, phán đoán cơ bản nhất và cũng quan trọng nhất là “sống–chết của quân”.
Khi mới bắt đầu, có thể bạn khó nhận ra hình nào là sống và hình nào là chết.
Tiếp xúc với nhiều tsumego sẽ giúp bạn dần dần hiểu được sống–chết của quân.
Sống–chết ảnh hưởng rất lớn đến thắng bại.
Dù là để kết thúc thắng lợi một ván đang ưu thế, hay để có sức mạnh lật ngược từ thế thua, việc giỏi tsumego là điều không thể thiếu.
Học được nhiều tesuji khác nhau
Tiếp xúc với nhiều tsumego giúp bạn học hiệu quả nhiều “tesuji” khác nhau.
Tesuji là cách đánh giúp quân hoạt động hiệu quả nhất trong một khu vực cục bộ.
Giải tsumego lặp lại sẽ giúp bạn ghi nhớ tesuji bằng “cảm giác”, và có thể vận dụng trong thực chiến.
Những tesuji học được từ tsumego không chỉ phát huy trong sống–chết, mà còn luôn có tác dụng ở các tình huống quân dày đặc như giao chiến hay yose.
Cách luyện tsumego
Để phát huy tối đa hiệu quả của tsumego, bạn nên giải theo các bước sau.
- Giải bài
- Kiểm tra đáp án và các biến hóa
- Quay lại hình đề để ôn tập
Hãy xem chi tiết từng bước.
1.Giải bài
Trước hết, hãy cố gắng tự lực giải bài nhiều nhất có thể.
Dù chưa biết, việc tự mình suy nghĩ theo cách của mình là quan trọng.
Vì khi xem đáp án, việc đối chiếu xem khác gì so với hình bạn nghĩ sẽ làm thay đổi mức độ “ngấm” kiến thức.
Tuy vậy, nếu không biết mà vẫn tốn quá nhiều thời gian, bạn có thể sẽ ghét tsumego.
Nếu đã suy nghĩ một mức nhất định mà vẫn không ra, hãy chuyển sang bước tiếp theo.
2.Kiểm tra đáp án và các biến hóa
Sau khi đã đối mặt với hình đề ở mức nhất định, tiếp theo hãy kiểm tra lời giải.
Chúng tôi khuyến nghị bạn không chỉ xem đáp án đúng mà còn xem cả hình thất bại và các hình biến hóa.
Vì đây là cơ hội để học vì sao nước đó là tối ưu, và còn có những biến hóa nào khác.
Trong các hình thất bại đôi khi cũng ẩn chứa tesuji, nên hãy xem với tinh thần hấp thụ tất cả.
3.Quay lại hình đề để ôn tập
Sau khi đã kiểm tra hình đáp án và biến hóa, hãy обязательно quay lại hình đề.
Bạn có thể thấy phiền, nhưng đây là bước quan trọng.
Từ thế cờ của hình đề, hãy thử xếp lại trong đầu các đáp án và biến hóa đã học. Bạn có thể kiểm tra xem tesuji đã “vào người” chưa.
Hơn nữa, vì bạn phải tưởng tượng quân cờ từ một bàn trống, đây cũng là một bài tập yomi rất hiệu quả.
Hãy thử thách để kéo tối đa hiệu quả khi luyện tsumego.
Câu hỏi thường gặp khi học tsumego (FAQ)
Chúng tôi sẽ giới thiệu các câu hỏi thường gặp và câu trả lời khi bắt đầu học tsumego.
Người mới cũng nên làm tsumego không?
Nhất định hãy thử.
Ở giai đoạn đầu, điều nên ưu tiên nhất là đánh thực chiến để tích lũy kinh nghiệm, nhưng hãy tranh thủ thời gian trống để làm tsumego và học sống–chết của quân.
Giải lặp lại các bài tsumego đơn giản dành cho người mới sẽ giúp bạn học có hệ thống về sống–chết cơ bản, các hình thường gặp, và các phương án hiệu quả.
Vì nền tảng thực lực tăng lên, tốc độ tiến bộ cũng sẽ nhanh hơn.
Mỗi ngày nên làm bao nhiêu tsumego?
Vì điều quan trọng nhất là duy trì, nên khuyến nghị học trong phạm vi không quá sức.
Bạn có thể tận dụng app hoặc sách, và chỉ cần giải khoảng 2–3 bài trong lúc di chuyển hoặc giờ nghỉ ngắn cũng được.
Những ngày rảnh thì làm nhiều hơn, ngày bận thì làm ít thôi — linh hoạt như vậy sẽ giúp việc giải tsumego trở thành thói quen.
So với việc giải thật nhiều trong thời gian ngắn, dù ít nhưng duy trì mỗi ngày sẽ có hiệu quả học tập cao hơn.
Có nên không xem đáp án cho đến khi giải được không?
Về cách luyện tsumego, có hai cách: không xem đáp án cho đến khi giải ra, hoặc nếu không biết thì xem đáp án ngay. Kết luận là cách nào cũng được.
Bạn nên tiến hành theo cách phù hợp với bản thân.
Ngay cả các kỳ thủ chuyên nghiệp cũng có ý kiến khác nhau về điểm này.
Người thích suy nghĩ bài toán thì nên làm kỹ.
Tuy nhiên, nếu bạn thấy đau khổ khi cứ nghĩ mãi mà không ra, chúng tôi khuyên bạn nên xem lời giải sớm, hiểu rồi thì chuyển sang bài tiếp theo.
Điều quan trọng ở đây là: tiếp tục được mà không ghét tsumego.
Hãy thử nhiều cách và tìm ra phương pháp phù hợp với bạn.
Tổng kết
Đến đây, chúng tôi đã giải thích kiến thức cơ bản về tsumego, các dịch vụ miễn phí được khuyến nghị, cách luyện tập hiệu quả, và các câu hỏi thường gặp.
Tsumego là bài luyện giúp bạn rèn “yomi” — năng lực có thể quyết định thắng bại — bằng cách học sống–chết và điểm then chốt, từ đó xây được thực lực chắc chắn để kéo về những chiến thắng lật ngược.
Nếu tận dụng các công cụ miễn phí như “PlayGo.gg” có phát hành hằng ngày và chế độ time attack, “囲碁くま詰碁” dễ dùng cho người mới, hay “詰碁の森” với lộ trình theo từng bước, bạn có thể học một cách thoải mái theo đúng lối sống của mình.
Ngoài ra, bằng cách thực hiện 3 bước: “giải bài”・“kiểm tra đáp án và biến hóa”・“quay lại hình đề để ôn tập”, bạn có thể biến tesuji đã học thành của mình một cách chắc chắn.
Điều quan trọng nhất khi học tsumego không phải là cố gắng quá sức trong thời gian ngắn, mà là duy trì mỗi ngày dù chỉ một chút.
Ngay cả người mới, hãy bắt đầu từ những bài đơn giản phù hợp với trình độ của mình, tận dụng thời gian trống và luyện một cách nhẹ nhàng.
Nếu kiên trì đều đặn, thực lực chắc chắn sẽ tăng lên và niềm vui của cờ vây cũng sẽ mở rộng hơn nữa.